„Użyteczność jest podstawowym prawem estetyki" – stwierdził architekt niemiecki Bruno Taut w 1929 roku, wyrażając najkrócej ideę, której wyznawcami była większość architektów tamtych lat. Jeśli Louis Sullivan i szkoła chicagowska byli popularni w Europie lat dwudziestych, to przede wszystkim dlatego, że sformułowali podstawową zasadę funkcjonalizmu. Forma jest absolutnie uzależniona od funkcji. Całość formy budynku jest...
Za Oudem poszli inni architekci: Mies van der Bohe, Gropius, Taut, Le Corbusier, tak że w latach trzydziestych zrewolucjonizowana kuchnia przyjmuje się w Europie powszechnie. Tymczasem w Ameryce ujednolicone wyposażenie kuchni zaczyna produkować wielki przemysł. Około 1935 roku amerykańskie gospodynie otrzymują już całkowicie zmechanizowaną, przemyślaną w najdrobniejszym szczególe kuchnię-marzenie. Ale już po dziesięciu latach występuje...
Gospodynie amerykańskie zaczęły zastanawiać się nad swoimi czynnościami, obliczać ilość kroków, przyglądać się chwytom rąk, analizować je. W 1912 roku jedna z nich pyta: Czy wraz z milionami innych kobiet nie schylałam się niepotrzebnie nad stołami kuchennymi, zlewami i deskami do prasowania ? Czy nie tracimy czasu na chodzenie po źle zorganizowanych kuchniach? Czy prace...
Architekt staje się znów specjalistą tworzącym ramy dla życia mieszkańców domu. Otwiera dom, kształtuje pomieszczenia wewnętrzne, tworzy typy mebli i odkrywa własne sumienie społeczne - tak pisze o zmianach w mieszkalnictwie szwajcarski historyk architektury współczesnej Siegfried Giedion. Rewolucja w gospodarstwie domowym może najbardziej widoczna jest w przekształceniu, jakiemu uległa tradycyjna kuchnia. Walkę o współczesne pojęcie...
Myśli przewodniej pokrycia dachu w kształcie łupiny zostały podporządkowane wszystkie pozostałe szczegóły zewnętrzne i wyposażenie, tworząc niezmiernie ekspresyjne dzieło plastyki przestrzennej. Nieodparcie przychodzą na myśl szkice architektoniczne Ericha Mendelsohna oraz prace innych ekspresjonistów. Drugim szeroko dyskutowanym dziełem wykorzystującym w oryginalny sposób konstrukcję łupinową jest opera w Sydney w Australii według konkursowego...
Candela jest przeciwnikiem architektury prostego kąta. Candela jest wykształcony w Hiszpanii, gdzie do dziś są żywe tradycje bogatej światłocieniowej formy hiszpańskiego baroku i plastycznej architektury Gaudiego - to nie ma w tym żadnej niespodzianki. Ale jeśli akces do ,,neobaroku", jak to ironicznie określają niektórzy krytycy, zgłasza przedstawiciel racjonalistycznej Północy Fin Eero Sarinen (1910-1961 ),...
Chyba jednak największym mistrzem przekryć łupinowych jest Felix Candela, architekt pochodzenia hiszpańskiego, pracujący od 1940 roku w Meksyku. O ile Nervi opracował system prefabrykacji łupin, to Candela realizuje łupiny monolityczne. Typowe dla jego twórczości konstrukcje hiperboliczne, pozwalające na wielką różnorodność kształtów i łatwość w wykonaniu, ponieważ pozbawione są elementów łukowych w deskowaniu...
Mistrzem w prefabrykacji łupin jest Pier Luigi Nervi. Swój system nazwał on ,,prefabrykacją strukturalną". Dzięki podzieleniu całej konstrukcji na mniejsze elementy uzyskuje się korzyści ekonomiczne i szybkość wykonawstwa, a jednocześnie powtarzalność identycznych form, zaprojektowanych z całkowitą swobodą i wykonanych z dużą precyzją, daje interesujące wyniki estetyczne. System ten przynosi najlepsze rezultaty przy budowie sklepień o...
Formy łupin w budownictwie są bardziej rzeźbami w skali urbanistycznej niż budynkami w tradycyjnym rozumieniu tego słowa, podstawowych form łupin pozwala na niezliczone możliwości różnicowania form przez kombinowanie i różne metody podparcia. Jedną z najczęściej stosowanych form jest paraboloida hiperboliczna. Krzywizny dwóch prostopadłych do siebie przecięć takiej łupiny mają odwrotne wypukłości: jedna w...
Pierwowzory przestrzennych konstrukcji nośnych istnieją wszędzie wokół nas. Gliniany dzban, łyżka, drewniane czółno, skorup orzecha, muszle, karoseria samochodu, kadłub statku, wreszcie czaszka ludzka - to wszystko są cienkie powłoki uzyskujące dużą sztywność dzięki wygięciu. Statyka wymaga, aby możliwe było określenie formy łupiny za pomocą prostych zależności matematycznych, aby była napiętą błoną, całkowicie pozbawioną sił zginających....